Qyteti i Cluj-Napoca po shndërrohet gjithnjë e më shumë në një laborator të inovacionit për mobilitetin urban dhe transportin e së ardhmes. Në kuadër të përpjekjeve për të promovuar transportin inteligjent dhe neutralitetin klimatik, në qytet janë zhvilluar demonstrime dhe teste me autobusin e parë autonom electric, një teknologji që tashmë përdoret në disa aeroporte dhe qytete në Shtetet e Bashkuara dhe Gjermani.
Një nga testimet më interesante është realizuar në Aeroportin “Avram Iancu” në Cluj-Napoca, ku një autobus autonom, i pajisur me sisteme të avancuara monitorimi dhe sensorë inteligjentë, ka transportuar rreth 40 pasagjerë nga terminali i aeroportit drejt avionit. Edhe pse automjeti është projektuar për të funksionuar pa shofer, gjatë testimit një drejtues qëndroi në timon për të ndërhyrë në rast nevoje, duke garantuar një nivel të lartë sigurie gjatë provave.
Sipas Bogdan Varga nga Universitatea Tehnică din Cluj, ky test përfaqëson një moment unik për aeroportet rumune.
“Testimi i një autobusi autonom kërkon një regjim të veçantë sigurie. Qëllimi ynë është të demonstrojmë se kjo teknologji mund të përdoret në aeroportet dhe infrastrukturën e transportit në Rumani”, shpjegoi ai.
Në të njëjtën kohë, një tjetër demonstrim publik i kësaj teknologjie është organizuar në kuadër të Summitit Ndërkombëtar për Neutralitetin Klimatik. Një autobus elektrik autonom u testua në rrugët pranë Parkut Qendror të Cluj-Napoca, në një itinerar të shkurtër prej disa qindra metrash mes Aleea Stadion, Strada George Coșbuc dhe Strada Uzinei Electrice.
Demonstrimi u organizua nga Bashkia e Cluj-Napoca dhe Universitatea Tehnică din Cluj-Napoca, përmes Electric Mobility Applied Research Center (EMARC), si pjesë e përpjekjeve për promovimin e mobilitetit urban inteligjent dhe të qëndrueshëm. Në këtë aktivitet mori pjesë edhe kryetari i bashkisë, Emil Boc, së bashku me përfaqësues të partnerëve dhe specialistë të teknologjisë.
Autobusi i përdorur në demonstrim është modeli Karsan e-ATAK, një automjet elektrik autonom i nivelit 4, i zhvilluar nga prodhuesi turk Karsan në bashkëpunim me kompaninë ADASTEC, e cila ka implementuar sistemin e drejtimit autonom. Automjeti ka një autonomi deri në 300 kilometra dhe është i pajisur me një gamë të gjerë teknologjish të avancuara, përfshirë:
- LiDAR, për hartëzim 3D të mjedisit përreth
- Radar, për zbulimin e objekteve në çdo kusht atmosferik
- Kamera RGB, për njohjen vizuale të shenjave rrugore dhe këmbësorëve
- Kamera termike, për shikueshmëri më të mirë gjatë natës
- GNSS, për pozicionim të saktë satelitor
Gjatë demonstrimit, pjesëmarrësit patën mundësinë të hipnin në autobus dhe të vëzhgonin mënyrën se si funksionon sistemi autonom: ndalimi në stacione, hapja dhe mbyllja e dyerve, nisja nga vendi dhe ndërveprimi me semaforët dhe trafikun përreth.
Ekspertët Semir Aydin, menaxher i shitjeve për teknologjinë autonome në Karsan, dhe Harun Sencer Yesevi, inxhinier për perceptimin dhe parashikimin në ADASTEC, shpjeguan në detaje funksionimin teknik të automjetit dhe mënyrën se si sistemi përpunon të dhënat nga sensorët për të marrë vendime në kohë reale gjatë lëvizjes.
Kryetari i bashkisë së Cluj-Napoca, Emil Boc, e cilësoi këtë moment si historik për qytetin dhe për transportin urban në Rumani.
“E ardhmja po qarkullon në Cluj-Napoca, pa shofer, por me vizion. Për herë të parë në historinë e qytetit, në rrugët tona do të qarkullojë një autobus autonom. Në disa qytete evropiane këto sisteme janë integruar tashmë, edhe pse në shkallë më të vogël”, deklaroi ai.
Sipas tij, projekti është pjesë e një strategjie më të gjerë për modernizimin e transportit publik në qytet. Pas futjes së autobusëve elektrikë dhe projekteve për autobusë me hidrogjen dhe tren metropolitan, faza e ardhshme do të jetë integrimi i autobusëve autonomë në rrjetin urban të transportit.
Megjithatë, edhe pse teknologjia është gati për përdorim, një pengesë e rëndësishme mbetet legjislacioni rumun, i cili aktualisht nuk lejon qarkullimin e automjeteve autonome pa shofer në rrugët publike. Autoritetet lokale shpresojnë se me ndryshimin e ligjeve dhe me mbështetje nga fondet evropiane, këto autobuse do të mund të transportojnë pasagjerë në mënyrë të rregullt në të ardhmen.
Testimet dhe demonstrimet e realizuara në Cluj-Napoca tregojnë se qyteti është i gatshëm të përqafojë teknologjitë e së ardhmes, duke u pozicionuar si një nga qendrat më inovative të mobilitetit urban në Evropën Lindore.
