Histori

Histori

46 artikuj
"Për Voskopojën dhe gjuhën shqipe" -Pjesë të përzgjedhura nga libri “Kodikët e Shqipërisë”- KODIKU I 99-TË, I KORÇËS HISTORI Ekskluzive E rëndësishme

"Për Voskopojën dhe gjuhën shqipe" -Pjesë të përzgjedhura nga libri “Kodikët e Shqipërisë”- KODIKU I 99-TË, I KORÇËS

Koha e shkrimit: Viti 1676 (data më e hershme). Shkrimi më i hershëm përmbanformulën kishtare të falënderimit të besimtarëve që dhurojnë p...

“Një histori e alfabeteve te shqipes në Europën e shekullit XIX” HISTORI Ekskluzive E rëndësishme

“Një histori e alfabeteve te shqipes në Europën e shekullit XIX”

Pas Veqilharxhit, një protagonist të madh shqipja dhe rryma e fortë rilindase për pohimin tonë gjuhësor e arsimor, gjeti tek Konstandin Kr...

LLËNGA (FSHATI I ARUMUNËVE) HISTORI E rëndësishme

LLËNGA (FSHATI I ARUMUNËVE)

Llënga është një nga fshatrat e rrethit të Pogradecit. Rreth viteve 1750 fshati Llëngë ka pasur 10.000 banorë. Llënga është zonë e thellë...

"A qe i vonuar shkrimi i shqipes në kontekstin europian?" HISTORI Ekskluzive E rëndësishme

"A qe i vonuar shkrimi i shqipes në kontekstin europian?"

Për kulturën kombëtare shqiptare të sapo-plazmuar - sepse rryma humaniste e shekullit XV nuk mund të mungonte së krijuari një të tillë - i...

“Një histori e shkollave të para shqipe me frymëzim humanist europian” HISTORI Ekskluzive E rëndësishme

“Një histori e shkollave të para shqipe me frymëzim humanist europian”

Kisha katolike, në ravën e mundimshme të krijimit të vlerave themelore në rrafshin e kulturës, s’i rreshti përgjatë mesjetës përpjekjet&nb...

“ZAKONE DHE DOKE TË SHQIPTARËVE DHE ARUMUNËVE” HISTORI E rëndësishme

“ZAKONE DHE DOKE TË SHQIPTARËVE DHE ARUMUNËVE”

(Titulli I artikullit është redaksional. Ai është përshtatur dhe përmbledhur nga Gersa Rrudha për TRICOLOR ,duke zgjedhur dhe fokusuar vet...

"Voskopoja/Moscopole: jo vetëm si qëndra më e zhvilluar kulturore e arumunëve por dhe si qendër e lëvrimit të shqipes" (Pjesa II) HISTORI Ekskluzive E rëndësishme

"Voskopoja/Moscopole: jo vetëm si qëndra më e zhvilluar kulturore e arumunëve por dhe si qendër e lëvrimit të shqipes" (Pjesa II)

Ndoshta gjithçka ishte shumë e hershme, ndoshta trualli shqiptar s’ishte ende i lëruar aq sa duhej që fara e gjuhës shqipe të mbillej e të...

“Epoka e të drejtave” si parimi themelues i Europës dhe revolucioni i saj “kopernikan” HISTORI Ekskluzive E rëndësishme

“Epoka e të drejtave” si parimi themelues i Europës dhe revolucioni i saj “kopernikan”

      Mileniumi i ri u hap me një ngjarje që mund të konsiderohet e një rëndësie emblematike, u hap me shpalljen...

“Mihail G. Boiaxhi - GRAMATIKA ARUMUNE OSE MAQEDONOVLAHE DHE RËNDËSIA E SAJ” HISTORI E rëndësishme

“Mihail G. Boiaxhi - GRAMATIKA ARUMUNE OSE MAQEDONOVLAHE DHE RËNDËSIA E SAJ”

Libri që mbajmë sot në dorë është libri i jastëkut të  arumunëve, pse:1. Është Gramatika e Parë Shkencore shkruar  me gërma Latine...

“Naum Veqilharxhi - një nga figurat më të çmuara arumune dhe rrugëtimi i shqipes në epokën e lindjes së kombeve” HISTORI Ekskluzive E rëndësishme

“Naum Veqilharxhi - një nga figurat më të çmuara arumune dhe rrugëtimi i shqipes në epokën e lindjes së kombeve”

Në gjysmën e dytë të shek. XVIII, në një fazë zhvillimi ekonomik dhe qetësimi të trazirave antiosmane që u shoqërua edhe me përhapjen masi...

"Voskopoja: qëndra më e zhvilluar kulturore e arumunëve dhe  shpalosja më e madhe e kulturës në të gjithë ballkanin" HISTORI Ekskluzive E rëndësishme

"Voskopoja: qëndra më e zhvilluar kulturore e arumunëve dhe shpalosja më e madhe e kulturës në të gjithë ballkanin"

Shekulli XVIII u hap nën shenjën e Papës shqiptar Albani, e mund të quhet i konsiderueshëm interesimi i këtij njeriu të kultivuar, virtuoz...

"Armano-vllehët : skulptorë,piktorë dhe aktorë" HISTORI E rëndësishme

"Armano-vllehët : skulptorë,piktorë dhe aktorë"

Monumenti i Skënderbeut mbi kalë, vepër e realizuar nga Janaq Paço, Andrea Mano dhe Odhise PaskaliEshtë i konsiderueshëm numri i armano-v...

"Letër nga gjyshi" HISTORI E rëndësishme

"Letër nga gjyshi"

I dashuri i gjyshit!...Se të gjitha punët (gjerat) kanë dy faqe dhe asnjì nga ne nuk di çfarë na fsheh dita e nesërme, as cila është. Në f...

“Bukuresht: mes këpucarit Çaushesku dhe burokratëve të Brukselit!” HISTORI E rëndësishme

“Bukuresht: mes këpucarit Çaushesku dhe burokratëve të Brukselit!”

Linja Vjenë–Bukuresht kësaj radhe ishte mundësia ime për të parë Bukureshtin, megjithëse nuk ishte hera e parë që udhëtoja për në Rumani....

"Arumunët e Shqipërisë" HISTORI E rëndësishme

"Arumunët e Shqipërisë"

Mbas vitit 1990, dhe veçanërisht mbas Konferencës  së Parë Kombëtare „Arumunët e Shqipërisë” që u  mbajt në Tiranë, më 5 prill 19...

“Personalitete të mëdhenj Arumune” HISTORI E rëndësishme

“Personalitete të mëdhenj Arumune”

Në Hungari Arumunët kishin kompani tregtare. Me paratë e fituara ndërtuan monumentet më të rëndësishme, shtëpi dhe 20  kisha, si p.s...

Gjuha Arumune / Vllahe (Pjesa II) HISTORI E rëndësishme

Gjuha Arumune / Vllahe (Pjesa II)

Arumanishtja është e njohur si Maqedo-Romëna ose Vllahishtia në  shumë vende të tjera, arumanishtia ose  armëneshcia është një gjuhë që hyn...

"Gjuha Arumune / Vllahe" (Pjesa I) HISTORI E rëndësishme

"Gjuha Arumune / Vllahe" (Pjesa I)

Dhe Gjuha Arumune/Vllahe vjen nga Latinishtia  e vjetër. Dhe ajo është ndarë në dialekte si p.sh. dialekti fërshërot gramostean, meglo-ro...

Identiteti i Arumunëve (Pjesa II) HISTORI E rëndësishme

Identiteti i Arumunëve (Pjesa II)

Në v.1897, u hap dhe në Elbasan, siç thashë shkolla rumune  në Mëhallën „Shën Nikolla”, në shtëpinë e Karanxhijve vula e  saj ru...

Identiteti i Arumunëve (Pjesa I) HISTORI E rëndësishme

Identiteti i Arumunëve (Pjesa I)

Secilin prej jush ta pyesësh çfarë je ti? – përgjigjja e të gjithëve 100% do të jetë: „Jam arumun, ose rumun”. Në tërë jetën time nuk kam...